Interview Carolina Paulussen op www.dichtertje.net
Op de kleuterschool moest ik af en toe met wasco aan de slag en dat werd zo’n puinhoop dat ik me daarna nooit meer aan tekenen of schilderen heb durven wagen. Laatst kwam ik een oude kennis tegen, Carolina Paulussen, die prachtige schilderijen maakt. Ik werd er jaloers van en ook wel wat verbaasd. Ik wist helemaal niet dat ze kon schilderen.
Maar kijk maar eens op haar site http://www.carolinapaulussen.nl.
Ik lees op je site dat je timmerlieden en architecten in de familie had. Weet je dat mijn vader timmerman was, Carolina? Ik ben echter zo onhandig als wat. Denk je dat jij je schildertalent hebt geërfd?
Ik denk eerder dat het creatief denken waarmee ik ben opgegroeid een rol heeft gespeeld. Er werd bij mij thuis niet direct aan schilderen gedaan in de privé-sfeer, maar wel veel aan muziek, tekenen en poëzie.
Misschien hadden we bij ons thuis dus meer moeten timmeren.
Hou je je fulltime met schilderen bezig?
Ja, ik ben elke dag bezig met schilderen. Ik werkte fulltime, had op zich een goede baan maar had het niet meer naar mijn zin. Ik heb ontslag genomen en mijn schilderen ontwikkeld. Het was één van mijn beste stappen.
Ik lees dat je autodidact bent. Betekent dat dat je alles helemaal door het zelf uit te proberen hebt ontdekt? Of hebben anderen hun ervaring met je gedeeld? Net zoals ik het kantinewerk heb geleerd van oude kantinejuffrouwen.
Ik heb inderdaad alles uitgeprobeerd. Gebruikte allerlei materialen en er ontstonden goed gelukte ongelukjes. Die onthield ik dan en gebruikte ze weer. Op een gegeven moment ga je dan in schilderen denken. Je ziet iets en onmiddelijk bedenk je je hoe dat er als schilderij uit zou zien. Daarom kan ik wat chaotisch overkomen, maar ben gewoon met mijn werk bezig.
Ik lees op je site over de ‘contradictie’ in je schilderijen. Als ik het goed begrijp, wordt daarmee de tegenstelling tussen klassieke thema’s (rozen, gebouwen, vrouwen) en modern kleurgebruik bedoeld. Nou heb ik daar allemaal geen verstand van natuurlijk, dus of het modern kleurgebruik is, kan ik niet beoordelen. Maar ik vind de kleuren in je schilderijen erg mooi. Veel rood en blauw ook, mijn favoriete kleuren. Een titel van een van je schilderijen luidt ‘blue is the colour of my love’. Nu valt het me op dat het blauw in je schilderijen niet koud overkomt. Hoe komt dat, denk je?
Dat komt denk ik, omdat in elk schilderij veel gevoel zit. En gevoel is iets wat leeft en aantrekt. We zijn natuurlijk opgevoed met de ‘wetenschap’ van de betekenis van kleuren. Dat moet je gewoon loslaten en zelf bepalen. Wanneer ik aan een schilderij begin weet ik vaak niet hoe het eruit gaat zien, maar de kleuren heb ik wel duidelijk voor ogen. Kleur zegt mij nog meer dan een figuratie. Techniek overigens ook. Met kleur en techniek kun je alles uitbeelden. Dat is vrijheid en mogelijkheden. ‘Blue is the colour of my love’ is geboren uit de gedachte dat van de liefde voor mij het verlangen toch steeds weer het mooiste blijkt te zijn.
Dat is heel waar, Carolina.
Over kleuren gesproken: Hebben de kleuren voor jou een vaste eigen gevoelswaarde?
Nee, niet echt. Ik let meer op het geheel, de combinatie van kleuren. En hoe het op het schilderij wordt gezet, met grove streken of met fijne ‘krabbels’. Dat geeft mijn gevoel weer.
Omdat ik in de buurt van havens ben geboren spreken je havengezichten me aan. Het is knap dat je met zo weinig streken de juiste sfeer kan oproepen. Heb je nou niet de neiging om steeds meer weg te gaan laten zodat je werk steeds abstracter wordt?
Ja, maar daar moet je klaar voor zijn, vind ik. Om echt goed abstract te schilderen moet je veel hebben geschilderd. Op een dag gaat dat wel gebeuren, maar nu houd ik het op deels abstracte fragmenten met een figuratie. Pas wanneer ik merk dat ik mijn abstracten kan neerzetten, komen ze er ook. Ben daarmee overigens wel aan het experimenteren, maar dat werk houd ik allemaal zelf voorlopig en dat zal voorlopig ook niet op mijn site of in de galerieën te zien zijn.
Spannend!
Ik vind dat veel van je schilderijen een sensuele sfeer hebben.
Dat kan.
Waar zit ‘m dat dan in?
Ik verlang in het leven wel veel naar positieve, zachtaardige mensen en dingen. Misschien straalt dat het een beetje uit. Sensualtiteit is natuurlijk iets wat boeit en wat intimiteit sugereert. Dat is natuurlijk voor mij belangrijk, net als voor iedereen.
Op het schilderij ‘secrecy’ zie ik een blote dame van wie het gezicht verborgen blijft. Haar rechterhand is op een ondeugende manier verborgen achter een rood lapje stof. Al mijmerend dacht ik dat kunst altijd een mengeling van verbergen en onthullen is. Zal wel geen originele gedachte zijn, maar wat vind jij ervan?
Dat ben ik niet helemaal met je eens.
Niet?!
Dat kan natuurlijk een aspect zijn van kunst, maar kunst kan ook het duidelijk en hard verbeelden van gedachten zijn. Ik heb hiervoor gekozen om de spanning in het werk te houden. Geen gezicht en de hand onder de doek maakt een suggestie. Iedereen denkt wat hij of zij wil. Dat maakt de verbeeldingskracht wat sterker en het werk wat subtieler.
Heb je vooraf een duidelijk beeld van het schilderij dat uiteindelijk zal ontstaan?
Ja, Klarijn, dat heb ik eigenlijk al gezegd.
Dan lette ik even niet op!
Een vaag beeld. De kleuren heb ik wel voor ogen. Tijdens het schilderen mogen die ook ineens veranderen, ik ben wat schilderen betreft natuurlijk vrij om te doen en te laten wat ik wil. Als ik in opdracht schilder houd ik wel rekening met een aantal factoren, maar beloof niets. Vandaar dat mensen dan pas achteraf moeten beslissen of ze het werk kopen.
Gebeurt het wel eens dat mensen van de aankoop afzien zodra ze het resultaat zien?
Tot nu toe niet gelukkig.
Ik zie dat je nogal wat geisha’s hebt geschilderd. Wat heb je daarmee?
Wat me daaraan boeit is dat hun gevoelens, gedachten verborgen blijven. Dat iedereen zijn geheime wereld van denken heeft en dat je dus niet aan de buitenkant ziet wat er werkelijk speelt. Terwijl het natuurlijk gewoon mensen van vlees en bloed zijn. Ik heb bewondering voor mensen die niet uit zijn op uiterlijk vertoon, maar meer op hun innerlijke gesteldheid. De geisha staat voor mij symbool voor een geheime denkwereld.
Ik kom geen schilderijen met mannen tegen! Schilder je die niet?
Ja, hoor. Ik heb met name in het begin vaak mannen geschilderd. Vreemd genoeg werd er wat besmuikt op gereageerd, terwijl een vrouwelijk naakt geen probleem is.
Wie reageren het meest besmuikt? Mannen of vrouwen?
Vrouwen reageren besmuikt. Mannen reageren lacherig en maken onmiddellijk grappen.
Meid! Ik zie op die foto op je site dat je wel op moet passen voor je kleren als je schildert! Op welke temperatuur moet je die nou wassen om ze weer schoon te krijgen?
Ja, dat is me wat. De verf gaat er niet uit door te wassen dus ik gebruik de kleren tot ze door de verf niet meer lekker zitten. Ik was ze wel maar gewoon op 40 graden. Ik koop altijd na de zomer veel witte broeken voor weinig geld en die gebruik ik dan door het jaar heen.
Hé, sta je aan de rand van een zwembad op die foto? Verdien je zo goed met schilderen dat je een zwembad bij je huis hebt? Dan ga ik er toch ook eens over denken, al zie ik wel tegen de was op
Nee, ik heb geen zwembad. Dat ambieer ik ook niet. Geluk zit tussen de oren en niet in bezittingen. Er zou een zwembad kunnen komen, maar dan heb je zoveel werk. Daar houd ik niet van. Ik ben erg gelukkig met het leven zoals het komt. Ik wens niet meer dan genoeg te verdienen om met mijn twee kinderen goed te kunnen leven. Af en toe iets extra’s is leuk. De rest is niet belangrijk.
Daar zit wel wat in, maar met die warmte van laatst leek me een zwembad toch wel lekker.
Gaat er veel tijd zitten in het reclame maken voor je werk?
Reclame moet het werk zelf maken natuurlijk. De zakelijke kant neemt aardig wat werk in beslag. Ik laat me regelmatig adviseren door mensen die meer verstand van zaken hebben dan ik. Ik ben in mijn hoofd met andere dingen bezig en moet mezelf dwingen om te gaan zitten en de zaken te regelen. Ieder zijn eigen talent, denk ik.
Op je site staat dat je werkt vanuit expressie. Gaat het dan om de expressie van persoonlijke gevoelens? Hoeveel denkwerk komt er aan te pas bij het maken van een schilderij?
Ja, expressie van mijn eigen gevoelens. Een goede vraag overigens, want ik kan soms snel schilderen. Mensen denken dan dat ik weinig tijd heb besteed aan een werk. Als ik op dreef ben, stopt het denken gewoon niet. Kijken en denken. Dat gaat gewoon door tijdens het koken, boodschappen doen en allerlei andere dagelijkse zaken.
Hoe lang doe je over een schilderij? Kost schilderen energie of geeft het je energie?
Schilderen kan me veel energie geven. Ik ben helemaal gelukkig als het goed gaat en heel chagrijnig als het maar niet wil lukken. Meestal gaat het goed, dus ik prijs me gelukkig. Bij het maken van een schilderij moet je het denken erbij rekenen. Dat denken gaat maar eeuwig door. Dat is soms frustrerend, kan het moeilijk loslaten. Hoe lang het feitelijke maken van een schilderij duurt, is niet te zeggen. Soms een dag, soms veel langer. Ik werk meestal aan drie vier werken tegelijk.
Welke mensen of welke zaken inspireren je het meest?
Wat mensen betreft: mensen met levenslust, ruimdenkende, bescheiden mensen. Maar zowel mensen als gebeurtenissen kunnen natuurlijk inspireren. Niets zo mooi als wat er tussen mensen gebeurt en dat houdt heimelijk iedereen wel bezig denk ik. Maar ook gevoelens die voortkomen uit het aanwezig zijn op een bepaalde plaats, het zien van velden of de zee. Dat soort dingen.
Het zit ons in het leven niet altijd mee. Jou vast ook niet. Toch stralen jouw schilderijen iets positiefs uit. Waar haal je dat positieve vandaan?
Juist uit alles wat er in mijn leven gebeurt! Ik heb gemerkt dat ik veel leer uit alle positieve maar ook negatieve zaken. Eigenlijk bestaat er niet echt iets positiefs of negatiefs. Alles komt zoals het komt en het is aan jou om daar iets van te maken. Geluk zit tussen je oren, heeft voor mij meer te maken met kracht dan met je situatie. Ik voel me wel een sterk mens en kan van nieuwe zaken alleen maar meer leren. Ik doe veel uit gevoel en probeer zo dicht mogelijk bij mezelf te blijven. Dan kan het haast niet negatief uitpakken.
Nou, ik kan wel een opkikker gebruiken. Denk je dat ik ook nog kan leren schilderen? Waar moet ik dan mee beginnen?
Je moet je niet blind staren op het schilderen. Het gaat om het creatief denken en de uitdaging daarin. Dan kan heel veel werk je een geluksgevoel geven. Onderschat een goede bak koffie en goed gezelschap niet. Laat de koffie bijvoorbeeld weg en zie hoeveel mensen moeite hebben om de dag te beginnen!
Dat is ook weer zo natuurlijk. Misschien moet ik eens koffie met een vrolijk kleurtje gaan schenken!
Heb je ook wat te vertellen? Vertel het Klarijn! Mail: klarijn@dichtertje.net
www.dichtertje.net
